Hệ thống hậu kiểm đang có khoảng trống
Sau hàng loạt vụ phát hiện thực phẩm chức năng giả, chứa chất cấm, lãnh đạo Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết đây là vấn đề nhiều quốc gia gặp phải, không riêng Việt Nam.
Tuy nhiên trong nước vẫn tồn tại các chiêu "trá hình" để né quy định, như biến thực phẩm y học, thực phẩm cho chế độ ăn đặc biệt thành thực phẩm chức năng, hoặc sản xuất sai so với nội dung công bố.
Hiện thực phẩm chức năng được quản lý theo cơ chế hậu kiểm, doanh nghiệp tự công bố và chịu trách nhiệm. Song số lượng sản phẩm lớn, nhân lực và kinh phí hạn chế khiến công tác hậu kiểm còn nhiều khó khăn, hiệu quả chưa đạt kỳ vọng.
Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho hay cần có cơ quan thống nhất quản lý an toàn thực phẩm, hoàn thiện sửa nghị định 15; siết chặt quản lý sản phẩm tự đăng ký, tự công bố và thu hồi sản phẩm khi cần; chuyển trọng tâm từ "chỉ quản lý an toàn" sang "quản lý chất lượng" và tiến hành kiểm tra đột xuất, tăng cường tiêu chuẩn bắt buộc cho thực phẩm chức năng.
Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Chu Quốc Thịnh cho biết Luật An toàn thực phẩm sửa đổi theo hướng tăng cường áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro, chuyển trọng tâm từ tiền kiểm sang hậu kiểm đối với các sản phẩm thực phẩm có mức độ nguy cơ thấp.
Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng thủ tục hành chính điện tử trong đăng ký, công bố thực phẩm. Với các sản phẩm thực phẩm có nguy cơ cao, dễ bị sử dụng sai mục đích hoặc chứa chất cấm, tổ soạn thảo xây dựng theo hướng có cơ chế kiểm soát đặc biệt và quy định cụ thể.
Ông Thịnh cũng lưu ý tình trạng giả mạo "giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm" để đăng bán thực phẩm chức năng trên sàn thương mại điện tử vẫn xuất hiện, cho thấy việc xử lý trên môi trường số còn nhiều khó khăn.
Mới đây Luật Thương mại điện tử vừa được Quốc hội thông qua thể hiện tư duy quản lý mới, chuyển từ bị động sang chủ động, quy định trách nhiệm của toàn bộ hệ sinh thái thương mại điện tử, đặc biệt trong hoạt động livestream bán hàng.
Luật làm rõ trách nhiệm của người bán, người livestream và nền tảng; định danh người bán qua VNeID nhằm tăng truy xuất, hạn chế hàng giả, hỗ trợ quản lý thuế.
Với tài khoản sử dụng mạng xã hội để kinh doanh, luật thiết kế cơ chế quản lý riêng, không để "khoảng trống" trách nhiệm. Khi được hướng dẫn cụ thể và áp dụng công nghệ đồng bộ, luật được kỳ vọng sẽ siết chặt quản lý mỹ phẩm, thực phẩm chức năng. Tuy nhiên người tiêu dùng vẫn cần thận trọng, kiểm tra kỹ thông tin để tự bảo vệ sức khỏe.
Bát nháo thị trường thực phẩm chức năng 'thần dược' online, ai cũng là 'thần y'
