Trung Quốc quyết liệt đưa AI vào chẩn đoán bệnh, những câu hỏi đặt ra

Admin

12:02 03/01/2026

Trong cuộc đua ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào y học, Trung Quốc đang nổi lên như một trong những quốc gia triển khai nhanh và quyết liệt nhất.

Công cụ mới này có thể tìm kiếm dấu hiệu ung thư tuyến tụy trên các ảnh CT không dùng thuốc cản quang - Ảnh: NEW YORK TIMES

Không chỉ dừng ở các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, nhiều bệnh viện Trung Quốc đã đưa

Công nghệ này hiện được ứng dụng tại Bệnh viện Nhân dân trực thuộc Đại học Ninh Ba - Ảnh: NEW YORK TIMES

Triển vọng lớn, thách thức không nhỏ

Tuy vậy, việc đưa AI vào chẩn đoán ung thư cũng đặt ra hàng loạt câu hỏi và tranh luận. Bản thân những người phát triển PANDA thừa nhận rằng việc sử dụng ảnh CT không thuốc cản quang là một thách thức lớn, bởi loại hình ảnh này thiếu chi tiết hơn so với các phương pháp khác.

Để khắc phục, nhóm nghiên cứu đã phải xây dựng bộ dữ liệu huấn luyện phức tạp nhằm huấn luyện AI nhận diện những dấu hiệu rất tinh vi.

Các thử nghiệm cho thấy hệ thống mới này có thể nhận diện đúng đến 93% trường hợp có tổn thương tuyến tụy. Dù vậy, giới chuyên môn cảnh báo rằng độ chính xác cao không đồng nghĩa với việc có thể triển khai đại trà ngay lập tức.

Một trong những rủi ro lớn nhất là dương tính giả - khi AI cảnh báo ung thư nhưng thực tế bệnh nhân hoàn toàn khỏe mạnh. Kể từ khi triển khai, PANDA đã phát cảnh báo cho khoảng 1.400 ảnh CT, nhưng chỉ khoảng 300 trường hợp thực sự cần theo dõi thêm. Điều này không chỉ gây hoang mang tâm lý, mà còn kéo theo các xét nghiệm gây tốn kém không cần thiết.

Tiến sĩ Diane Simeone, bác sĩ phẫu thuật tuyến tụy tại Đại học California San Diego, nhận định công cụ này có thể hữu ích hơn cho bác sĩ trẻ so với chuyên gia giàu kinh nghiệm, vì một số khối u mà AI phát hiện lẽ ra đã rất rõ ràng với bác sĩ lành nghề.

Ngoài vấn đề chuyên môn, việc triển khai AI trên quy mô lớn cũng bộc lộ những thách thức rất thực tế. Tại Ninh Ba, bệnh viện đang thiếu nhân lực để theo dõi và yêu cầu tái khám tất cả các trường hợp mà AI cảnh báo. Hạ tầng công nghệ cũ kỹ tại đây không theo kịp khối lượng dữ liệu khổng lồ mà hệ thống tạo ra.

Ngoài ra, việc phát hiện ung thư trước khi bệnh nhân xuất hiện triệu chứng cũng có mặt trái, khi nhiều người từ chối tái khám vì lo ngại bệnh viện chỉ muốn kiếm tiền.

AI ở đâu trong ngành y tế?

Trí tuệ nhân tạo (AI) hiện diện trong mọi hoạt động của ngành y, từ xử lý thủ tục hành chính, chẩn đoán hình ảnh cho tới thực hiện những cuộc đại phẫu đòi hỏi độ chính xác cao. Phải chăng AI vô hình trở thành cánh tay đắc lực của bác sĩ?